علائم سنگ کلیه چیست؟

کلیه و مجاری ادراری

 

سنگ کلیه یکی از شایع‌ترین مشکلات کلیه و مجاری ادراری به‌شمار می‌رود. هر کسی در هر سنی ممکن است دچار سنگ کلیه شود و این بیماری اصلاً خاص گروه سنی بزرگ‌سالان نیست. با توجه به اینکه سنگ کلیه بیماری شایعی است، بنابراین تقریباً تمام افراد ریسک ابتلا به آن را دارند. بد نیست در مورد این بیماری اطلاعات کافی کسب کنید، چراکه بسیاری از افراد اصلاً خبر از ابتلای خود به سنگ کلیه ندارند. این بخش از هومکا به بررسی علائم سنگ کلیه اختصاص داده شده است.

سنگ کلیه چیست؟

سنگ کلیه رسوبات سختی است که از مواد معدنی و نمک تشکیل‌شده است. این سنگ داخل کلیه و در اثر چسبیدن ذرات کریستال مواد معدنی به یکدیگر به وجود می‌آید. جالب است بدانید که ذرات تشکیل‌دهنده دو سنگ کلیه از دو فرد بیمار متفاوت است و سنگ کلیه انواع مختلفی دارد.

رژیم غذایی، اضافه‌وزن بدن، برخی از شرایط پزشکی و برخی مکمل‌ها و داروها ازجمله علل متعدد شکل‌گیری و بروز سنگ کلیه هستند. سنگ کلیه می‌تواند بر هر قسمتی از دستگاه ادراری شما تأثیر بگذارد، از کلیه‌ها گرفته تا مثانه. سنگ کلیه اگر خیلی کوچک (به‌اندازه ذرات شن) باشد علائمی از خود بروز نمی‌دهد، اما اگر ابعادش بیش از این باشد احتمالاً بیمار دردهای طاقت‌فرسایی را تحمل خواهد کرد.

قبل از اینکه درباره علائم سنگ کلیه توضیح دهیم، لازم است به یک نکته مهم اشاره کنیم. کافی است در هنگام دفع ادرار به ادراری که از مثانه خارج می‌شود دقت کنید. آیا ادرار شما خیلی غلیظ است؟ بنابراین این یک هشدار برای شماست که بدانید در معرض ابتلا به سنگ کلیه قرار دارید و یا اینکه سنگ‌های ریزی همین حالا در کلیه شما وجود دارد و نیاز به درمان سنگ کلیه دارید.

سنگ در کلیه چگونه ایجاد می‌شود؟

سنگ در کلیه چگونه ایجاد می‌شود؟

اغلب سنگ کلیه زمانی به وجود می‌آید که ادرار غلیظ شود. در چنین وضعیتی مواد معدنی که باید همراه با ادرار از بدن شما خارج شوند، فرصت پیدا می‌کنند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و متبلور شوند و به یکدیگر بچسبند. بنابراین با چسبیدن مواد معدنی به یکدیگر شما دچار سنگ کلیه می‌شوید. به همین علت است که متخصصین مرتباً به افراد تأکید می‌کنند، آب بنوشند و حجم ادرار خود را افزایش دهند. رقیق شدن ادرار سبب دفع سریع مواد زائد و معدنی شده و ریسک ابتلا به سنگ کلیه به حداقل می‌رسد.

دفع سنگ کلیه و درد شدید

دفع سنگ کلیه می‌تواند بسیار دردناک باشد، اما اگر سنگ‌ها به‌موقع تشخیص داده شوند، معمولاً آسیب دائمی ایجاد نمی‌کنند. بسته به موقعیت سنگ کلیه، ممکن است برای دفع سنگ کلیه به چیزی جز مصرف داروهای مسکن و نوشیدن مقدار زیادی آب نیاز نداشته باشید. در موارد دیگر به‌عنوان‌مثال اگر سنگ در دستگاه ادراری گیر کند، با عفونت ادراری همراه باشد یا عوارضی ایجاد کند ممکن است به جراحی نیاز باشد. در صورت افزایش خطر ابتلا به سنگ کلیه، پزشک ممکن است درمان پیشگیرانه‌ای را برای کاهش خطر ابتلا به سنگ‌های کلیه مکرر توصیه کند.

سنگ کلیه چه علائمی دارد؟

سنگ کلیه معمولاً تا زمانی که در کلیه شما حرکت نکند یا به حالب‌های شما (لوله‌هایی که کلیه‌ها و مثانه را به هم متصل می‌کند) نرسد، علائمی ایجاد نمی‌کند. اگر سنگ در حالب‌ها گیر کند، ممکن است جریان ادرار را مسدود کند و باعث تورم کلیه و اسپاسم حالب شود که می‌تواند بسیار دردناک باشد. در آن مرحله، ممکن است علائم و نشانه‌هایی را تجربه کنید، که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

علائم حرکت سنگ کلیه

  • احساس درد شدید و غیرقابل‌تحمل در پهلو، پشت و زیر دنده‌ها
  • احساس دردی که به قسمت تحتانی شکم و کشاله ران می‌رسد
  • دردی که به‌صورت موج می‌آید و شدت آن در نوسان است
  • درد یا احساس سوزش هنگام ادرار

علائم سنگ کلیه

علائم دقیق سنگ کلیه

علاوه بر علائم بالا که نشان‌دهنده حرکت سنگ کلیه نیز هستند، مبتلایان به سنگ کلیه علائم و نشانه‌های دیگری را نیز تجربه خواهند کرد. ازجمله شایع‌ترین علائم ابتلا به سنگ کلیه می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • تغییر رنگ ادرار به قرمز، قهوه‌ای و صورتی
  • بدبو شدن ادرار
  • دفع ادرار بیشتر از حد معمول یا ادرار کردن در مقادیر خیلی کم
  • تهوع و استفراغ
  • تب و لرز در صورت وجود عفونت

درد ناشی از سنگ کلیه ممکن است تغییر کند. به‌عنوان‌مثال به مکان دیگری منتقل شود یا شدت آن افزایش یابد. همان‌طور که سنگ در دستگاه ادراری شما حرکت می‌کند.

به گفته وب‌سایت mayoclinic سنگ کلیه اغلب هیچ علت مشخصی و روشنی ندارد، اگرچه عوامل متعددی ممکن است ریسک ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهد. سنگ‌های کلیه زمانی تشکیل می‌شوند که ادرار شما حاوی مواد تشکیل‌دهنده کریستال مانند کلسیم، اگزالات و اسید اوریک باشد و مقدار این مواد معدنی بیش‌ازحد باشد.

زمانی که ادرار شما خیلی غلیظ باشد به این معناست که سطح مواد معدنی موجود در مایع ادرار به‌شدت افزایش‌یافته است. در حال، ادرار شما ممکن است فاقد موادی باشد که از چسبیدن کریستال‌ها به یکدیگر جلوگیری می‌کند. در این صورت نیز کلیه و مثانه شما بستری ایده‌آل برای تشکیل سنگ کلیه خواهند بود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت داشتن علائم و نشانه‌هایی که شما را نگران می‌کند، با پزشک خود قرار ملاقات بگذارید و یا اینکه با ارائه‌دهنده خدمات پزشکی در منزل تماس بگیرید. اگر علائم زیر را تجربه کردید فوراً به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید و حتماً در اولین فرصت به پزشک متخصص مراجعه کنید:

  • درد آن‌قدر شدید است که نمی‌توانید یک جا بنشینید یا موقعیتی راحت پیدا کنید
  • درد همراه با حالت تهوع و استفراغ
  • تب و لرز همراه با درد
  • مشاهده خون در ادرار شما
  • مشکل در دفع ادرار
  • انسداد حالب و عدم توانایی در دفع ادرار
  • کدر و بد بو شدن ادرار

پزشک سنگ کلیه

انواع سنگ کلیه

دانستن نوع سنگ کلیه به شما در تعیین علت تشکیل آن کمک می‌کند و ممکن است سرنخ‌هایی در مورد چگونگی کاهش خطر ابتلا به سنگ کلیه بیشتر ارائه دهد. در صورت امکان، سعی کنید اگر سنگ در حال دفع شدن است آن را بردارید و به پزشک خود تحویل دهید. پزشک سنگ را موردبررسی آزمایشگاهی قرار می‌دهد و متوجه می‌شود که سنگ شما از چه مواد معدنی و چرا تشکیل شده است. انواع سنگ کلیه عبارتند از:

  • سنگ کلسیمی: رژیم غذایی، دوزهای بالای ویتامین D، جراحی بای پس روده و چندین اختلال متابولیک می‌توانند غلظت کلسیم یا اگزالات را در ادرار افزایش دهند و باعث سنگ کلسیمی شوند
  • سنگ‌های استروویت: در پاسخ به عفونت دستگاه ادراری تشکیل می‌شوند. این سنگ‌ها می‌توانند به سرعت رشد کرده و بسیار بزرگ شوند. علائم این سنگ‌ها خفیف تا شدید است
  • سنگ‌های اسید اوریک: این سنگ می‌تواند در افرادی که به دلیل اسهال مزمن یا سوء جذب، مایعات زیادی از دست می‌دهند، افرادی که از رژیم غذایی پر پروتئین استفاده می‌کنند و مبتلایان به دیابت یا سندرم متابولیک تشکیل شوند
  • سنگ سیستین: یکی از نادرترین انواع سنگ کلیه است
منبع
mayoclinic

مقالاتی که شاید برایتان جالب باشد

پرسش و پاسخ با پزشک هومکا

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا