ایدز چیست؟

بیماری اچ آی وی چه راه‌کارهایی دارد!

سلامت جنسی

 

وقتی صحبت از اچ آی وی می‌شود یعنی سیستم ایمنی بدن دچار نقص عملکرد شده است. عامل بروز این بیماری نوعی ویروس است. این ویروس به گلبول‌های سفید خون حمله کرده و آن‌ها را از بین می‌برند. خون از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده که یکی از آن‌ها گلبول‌های سفید است. گلبول‌های سفید به‌نوبه خود دارای انواع مختلفی بوده که هریک از آن‌ها وظیفه خاصی را بر عهده دارند. ویروس ایدز نوعی گلبول سفید به نام «لنفوسیت‌ها» را تحت تأثیر قرار می‌دهد. وجود آن‌ها در مبارزه با عفونت بسیار اهمیت دارد. وقتی آن‌ها از بین می‌روند، بدن نمی‌تواند برابر بیماری‌های مختلف از خود مقاومت نشان دهد. به همین دلیل هر میکروبی تهدیدی جدی برای سلامت بدن است.

بیماری ایدز

چرا بیماری ایدز درمان ندارد؟

شاید بپرسید چرا بیماری ایدز مادام‌العمر است و هیچ درمانی برای آن وجود ندارد؟ علت این موضوع به رفتار ویروس بازمی‌گردد. عامل بیماری به DNA سلول‌ها نفوذ می‌کند، به همین دلیل درمان قطعی برای ایدز وجود ندارد. شیوه‌هایی که در حال حاضر به‌عنوان درمان این بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرند، تنها به کاهش عوارض کمک کرده و پیشرفت بیماری را کنترل می‌کنند؛ بنابراین تا به امروز بشر نتوانسته است دارویی را تهیه کند تا این ویروس به‌طور کامل از بدن خارج شود.

ویروس ایدز چقدر زنده می‌ماند؟

ویروس ایدز زمانی که وارد بدن می‌شود قدرت‌نمایی می‌کند. این ویروس در خارج از بدن بسیار شکننده بوده و طول عمر زیادی ندارد. از بین رفتن آن در محیط خارج از بدن همیشگی است، یعنی دوباره فعال نمی‌شود؛ بنابراین تا زمانی که این ویروس به هر دلیلی وارد بدن نشود،‌ نمی‌تواند عامل تهدیدکننده‌ای برای انسان باشد. البته مدت‌زمان زنده‌بودن این ویروس در خارج از بدن انسان،‌ به فاکتورهای متعددی بستگی دارد. از جمله اینکه این ویروس در کدام‌یک از مایعات بدن وجود دارد؟ در خون یا ترشحات جنسی؟ حجم این ترشحات چقدر است؟ تعداد ویروس‌ها چقدر است؟ شرایط محیطی مانند دما، نور، رطوبت چگونه است؟

خوشبختانه پوست سالم مهم‌ترین سد دفاعی در برابر سرایت این بیماری است. تا زمانی که پوست سالم باشد،‌ این ویروس به‌سختی می‌تواند راهی برای ورود به بدن پیدا کند. بنابراین اگر پوست سالم با ترشحات آلوده در تماس باشد، نمی‌توان ادعا کرد که فرد به بیماری مبتلا شده است.

از نظر دمایی باید گفت این ویروس در برابر حرارت مقاومت نداشته و در دمای بالای ۶۰ درجه از بین می‌رود، اما در سرما مقاومت بهتری از خود نشان می‌دهد.در قطره خون خشک‌شده که دمای آن به ۴ درجه می‌رسد، این ویروس تا یک هفته می‌تواند زنده بماند. عمر این ویروس در سرنگ آلوده به خون چیزی حدود چهار هفته است. این ویروس در محیطی با میزان اسیدیته بین ۷ تا ۸ می‌تواند زنده بماند.

علائم اولیه ایدز چیست؟

ویروس ایدز

برای بیماری ایدز سه مرحله در نظر گرفته می‌شود. سندروم عفونت حاد، دوران نهفتگی و بیماری ایدز. در هر مرحله ممکن است فرد با علائم خاصی مواجه شود.

دوره عفونت حاد

زمانی که ویروس وارد بدن می‌شود،‌ مدت‌زمانی را برای رشد و تکثیر نیاز دارد. در این مرحله نمی‌توان تغییرات خاصی را در سلامتی فرد مشاهده کرد. دو تا چهار هفته پس از ابتلای فرد به عامل بیماری،‌ عفونت حاد آغاز می‌شود. در این مرحله ویروس به‌شدت در حال رشد  و تکثیر است.

زمانی که ویروسی به بدن حمله می‌کند، سیستم ایمنی شروع به مبارزه می‌کند؛ اما در مواجه با این بیماری بدن توان مقابله ندارد. علائمی که در این مرحله ظاهر می‌شوند، بسیار شبیه آنفلوانزا هستند و پس از مدتی به‌خودی‌خود از بین می‌روند،‌ به همین دلیل فرد به وجود بیماری شک نمی‌کند. در این مرحله اصطلاحاً «بار ویروسی» اچ آی وی در بدن زیاد بوده و احتمال انتقال بیماری از فرد آلوده به دیگران افزایش می‌یابد. آزمایش‌هایی که تحت عنوان تست‌های آنتی‌بادی HIV هستند،‌ همیشه نمی‌توانند در این مرحله بیماری را تشخیص دهند.

سندروم عفونت حاد HIV می‌تواند با علائم زیر همراه باشد. شدت، نوع و تعداد علائم در هر فردی متفاوت است:

  • راش‌های پوستی
  • تب و لرز
  • سردرد
  • احساس خستگی
  • گلودرد
  • تعرق شبانه
  • کاهش اشتها
  • دردهای عضلانی
  • اسهال
  • زخم‌هایی که در اندام‌های تناسلی یا قسمت‌های مختلف سیستم گوارشی مانند دهان و مری وجود دارند.

دوره نهفتگی HIV

شش هفته پس از مرحله عفونت، بیماری وارد مرحله دوم یعنی دوران نهفتگی می‌شود. در این حالت بیماری علامت خاصی از خود نشان نمی‌دهد اما ویروس در بدن وجود داشته، فعال است و سلول‌های ایمنی بدن را از بین می‌برد. این یعنی اینکه ایمنی بدن روز به روز در حال کاهش است و فرد اطلاعی از آن ندارد. این مرحله می‌تواند تا ده سال به طول بیانجامد. زمان که میزان سلول‌های دفاعی بدن کاهش می‌یابند، بیماری به مرحله سوم و نهایی خود می‌رسد.

گاهی اوقات افراد در این مدت‌زمان به بیماری‌های دیگری نیز مبتلا می‌شوند. این امر سرعت ضعیف شدن سیستم ایمنی را افزایش می‌دهد و درنتیجه بیماری خیلی سریع‌تر پیشرفت خواهد کرد. در این مرحله با استفاده از داروهای ART می‌توان پیشرفت بیماری را به‌طور قابل‌توجهی کند کرد. منظور از داروهای ART همان درمان ضد ویروسی است. در طی آن از داروها به‌صورت ترکیبی استفاده می‌شود. این داروها منجر به درمان بیماری نمی‌شوند اما امید به زندگی  در بیماران را افزایش خواهد داد.

علائم دوران نهفتگی اچ ای وی

همان‌طور که اشاره شد، بیماری در این مرحله نشانه خاصی ندارد. این موضوع در مورد افرادی که دارو مصرف می‌کنند یا نمی‌کنند یکسان است. به همین دلیل توصیه می‌شود افرادی که ریسک ابتلا به این بیماری در آن‌ها وجود دارد، حتماً اقدام به انجام آزمایش ایدز نمایند.

میزان سرایت ویروس اچ ای وی در دوران نهفتگی چقدر است؟

گرچه در این مرحله، هیچ علامت خاصی از بیماری در فرد دیده نمی‌شود اما خطر سرایت بیماری از فرد آلوده به دیگران وجود دارد.

مرحله سوم بروز بیماری ایدز

در مرحله سوم، سیستم ایمنی بدن تضعیف شده و بیماری ایدز بروز می‌کند. این مرحله می‌تواند با علائم زیر همراه باشد:

  • کاهش سریع وزن
  • تب مکرر یا تعریق زیاد شبانه
  • خستگی شدید و بدون دلیل
  • تورم طولانی‌مدت غدد لنفاوی در نواحی زیر بغل، کشاله ران یا گردن
  • اسهالی که بیش از یک هفته طول بکشد
  • زخم‌هایی که در دهان، مقعد یا اندام تناسلی به وجود می‌آیند.
  • پنومونی یا همان ذات‌الریه
  • لکه‌های قرمز، قهوه‌ای، صورتی یا ارغوانی رو یا زیر پوست یا داخل دهان، روی بینی یا پلک‌ها
  • از دست دادن حافظه
  • بروز افسردگی و سایر اختلالات عصبی

علاپم ایدز

آزمایش HIV چگونه است؟

آزمایش HIV می‌تواند به شیوه‌های زیر انجام شود:

آزمایش‌های آنتی‌بادی

زمانی که بدن تحت حمله ویروس قرار می‌گیرد، شروع به ساختن پادتن می‌کند. درواقع در طی این آزمایش،‌ به بررسی وجود پادتن در خون پرداخته می‌شود. برای انجام این آزمایش لازم است ۲۳ تا ۹۰ روز از ورود ویروس به بدن گذشته باشد. برای این تست از آزمایش خون و ترشحات دهانی استفاده خواهد شد. از این آزمایش تحت عنوان تست الایزا نیز یاد می‌شود. این آزمایش از ضریب اطمینان بالایی برخوردار بوده و نسبت به سایر آزمایش‌های ایدز قیمت بهتری دارد.

در صورتی که نتیجه این تست مثبت باشد، برای تأیید نتیجه، آزمایش دوباره تکرار خواهد شد. چنانچه نتیجه تست دوم منفی باشد، پس از گذشت سه ماه باید دوباره آزمایش تکرار شود. اگر نتیجه سومین تست منفی باشد، فرد سالم بوده و به ویروس اچ ای وی مبتلا نشده است. در صورتی که نتیجه سومین تست مثبت باشد برای بررسی‌های بیشتر انجام تست وسترن بلات توصیه خواهد شد.

تست‌های ترکیبی آنتی‌بادی و آنتی‌ژن

در این آزمایش پروتئینی که ویروس از خود تولید می‌کند، مورد بررسی قرار می‌گیرد. این پروتئین به نام P24 معرفی می‌شود. این آزمایش نیز از طریق نمونه خون انجام خواهد شد. دو تا چهار هفته پس از عفونت این پروتئین در خون قابل ‌اندازه‌گیری خواهد بود.

تست HIV-PCR

این تست نسبت به آزمایش الایزا از هزینه بیشتر برخوردار بوده و در طی آن ژن ویروس شناسایی خواهد شد. این تست با ضریب اطمینان ۹۵ درصد وجود بیماری را تأیید می‌کند. با استفاده از آن  DNA ویروس در خون تشخیص داده می‌شود.

تست وسترن بلات

از آنجا که انجام این تست هزینه بیشتری دارد، در موارد خاص از آن استفاده خواهد شد. انجام این تست در کنار آزمایش الایزا، ضریب اطمینان آن را به بیش از ۹۹ درصد می‌رساند.

آزمایش‌های ایدز

مناسب‌ترین زمان آزمایش ایدز

به‌طور ساده باید گفت، مناسب‌ترین زمان برای آزمایش ایدز دو تا شش هفته پس از احتمال آلوده شدن به ویروس در نظر گرفته می‌شود؛ یعنی اگر رفتار جنسی پرخطر داشتید، یا به هر دلیلی با ترشحات فرد آلوده در تماس بوده‌اید یا از سرنگ آلوده استفاده کرده‌اید؛ لازم است دو تا شش هفته بعد از آن اقدام به انجام تست ایدز نمایید. پس از آن احتمالاً بعد از گذشت سه ماه،‌ دوباره انجام تست به شما پیشنهاد خواهد شد. برای انجام آزمایش HIV لازم نیست شرایط خاصی مانند ناشتا بودن را رعایت کنید.

جواب آزمایش ایدز چند روز طول می‌کشد؟

معمولاً نتیجه آزمایش‌های آنتی‌بادی، وسترن بلات و تست HIV-PCR پس از گذشت چند روز اعلام می‌شود. استفاده از روش POC برای تشخیص پادتن نیز رایج است. در این حالت یک قطره خون به‌عنوان نمونه از انگشتان فرد گرفته می‌شود و وجود پادتن اچ ای وی در خون بررسی می‌شود. نتیجه تست  Rapid HIV test در حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه اعلام خواهد شد. این تست‌ها معمولاً در مواقع اورژانسی و با هدف غربالگری انجام می‌شوند.

ارائه کیت‌های خانگی آزمایش ایدز سبب شده است تا افراد در هر سطحی از جامعه به‌راحتی از آن استفاده نمایند. این کیت‌ها معمولاً شامل کاست آزمایش ایدز، لانست، پد الکلی، محلول آزمایشی و چسب زخم هستند. در صورتی که یک خط بر روی کاست کیت مشخص شود، یعنی نتیجه تست منفی است. در صورت ظاهر شدن دو خط نتیجه تست مثبت در نظر گرفته می‌شود. برای تشخیص دقیق لازم است از خدمات آزمایشگاهی بهره ببرید. البته این تست‌ها ضریب اطمینان خوبی دارند، بااین‌حال بروز خطا دور از انتظار نیست.

آزمایشات انسانی واکسن ایدز

هنوز برای پیشگیری از ایدز، واکسن مؤثری ساخته نشده است. داشتن رفتارهای جنسی متعدد و پرخطر و همچنین استفاده از سرنگ‌های مشترک از مهم‌ترین راه‌های انتقال این بیماری به شمار می‌آیند.

سؤال مهم این است که از عمر ویروس ایدز سال‌ها می‌گذرد، پس چرا در طی این سال‌ها واکسنی برای پیشگیری از این بیماری ساخته نشده است؟ واقعیت این است که کشورهای متعددی برای ساخت واکسن ایدز هزینه و زمان زیادی را صرف کرده‌اند، اما هیچ‌کدام از واکسن‌های ارائه‌شده نتوانسته‌اند از بروز بیماری جلوگیری کنند. آنتی‌بادی‌هایی که از طریق این واکسن‌ها در بدن تولید می‌شود، قادر به ایجاد ایمنی نیستند.

واکسن ایدز

افراد مبتلا به ایدز چقدر زنده می‌مانند؟

افراد مبتلا به اچ ای وی که تحت درمان نیستند، بعد از رسیدن بیماری به مرحله نهایی، تنها سه سال امید به زندگی خواهند داشت. افرادی که تحت درمان قرار می‌گیرند تقریباً می‌توانند طول عمر طبیعی داشته باشند. به هر حال این بیماری باعث تغییرات در کل بدن می‌شود. مرحله اول مبارزه با آن پذیرش بیماری است. پس از آن این افراد در کنار مصرف دارو باید سبک زندگی خود را نیز تغییر دهند.

شعار روز جهانی ایدز ۲۰۲۱

اول دسامبر برابر با دهم آذر روز جهانی ایدز است. هدف از تعیین این روز، این است که به مردم در سراسر جهان یادآوری شود که ویروس اچ ای وی همچنان وجود دارد. هرساله افراد زیادی به دلایل مختلف گرفتار این بیماری شده و جان خود را از دست می‌دهند. بسیاری از قربانیان زنان و کودکانی هستند که درنتیجه رفتارهای پرخطر افراد آلوده، به این بیماری مبتلا می‌شوند. این روز به ما یادآوری می‌کند که مقابله با ایدز هنوز تمام نشده و باید همچنان تلاش کرد. شعار روز جهانی ایدز در سال ۲۰۲۰،‌ همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک (responsibility Shared, solidarity Global) اعلام شده است.

روز جهانی ایدز

این روز به مردم جهان یادآوری می‌کند که این بیماری بیشتر گریبان گیر انسان‌هایی خواهد شد که به دلیل فقر، حاشیه‌نشینی، مهاجرت، جنگ، ضعف دولت‌ها در ارائه خدمات بهداشتی یکسان و مؤثر و… کمتر به فکر محافظت از خویش هستند یا مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند.

گرد آورنده
webmdhealthline

مقالاتی که شاید برایتان جالب باشد

پرسش و پاسخ با پزشک هومکا

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

۶ دیدگاه

    1. احسان عزیز
      برای اطلاع از هزینه‌ها درخواستتان را در در وب‌سایت هومکا ثبت نمایید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.

      1. علی عزیز
        این تست‌ها مورد تایید وزارت بهداشت و سازمان بهداشت جهانی هستند و زمانی که امکان انجام آزمایش‌های اصلی وجود نداشته باشد از این آزمایش‌ها استفاده می‌شود. برای اطمینان بیشتر می‌توانید آزمایش‌های دیگری را با نظر پزشک انجام دهید.

        1. زهرا عزیز
          بیماری ایدز از طریق خون منتقل می‌شود. اگر زخم فرد مبتلا به ایدز باز باشد و خون از آن جاری باشد و اقدامی برای آن انجام نشود ویروس از طریق زخم و خون قابل انتقال است.

        همچنین ببینید
        بستن
        دکمه بازگشت به بالا