هپاتیت B چیست؟

سلامت عمومیعفونی

هپاتیت بیماری‌ای است که سلامتی کبد را هدف قرار می‌دهد. این بیماری می‌تواند در اثر عوامل عفونی  و غیر عفونی ایجاد شود. کبد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اعضای داخلی بدن به شمار می‌رود که وظایف حیاتی زیادی را بر عهده دارد که ازجمله آن‌ها می‌توان به سم‌زدایی بدن اشاره کرد. در حال حاضر هپاتیتی مورد توجه دانشمندان است که از طریق ویروس ایجاد می‌شود. بر اساس نوع ویروس این بیماری به پنج دسته اصلی تقسیم می‌شود:A, B, C, D وE. گرچه همه آن‌ها تحت عنوان هپاتیت معرفی می‌شوند اما با توجه به ویژگی‌های ویروس به‌طور خاص کبد را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

نوع ویروس باعث می‌شود تا این بیماری‌ها ازنظر شدت بیماری، قدرت انتقال، نوع پیشگیری و حتی شیوع در منطقه جغرافیایی با یکدیگر متفاوت باشند. برای برخی از آن‌ها روش‌های درمانی شناخته‌شده‌ای وجود دارد و برخی دیگر به‌طور قطعی درمان نخواهند شد. با استفاده از واکسن هپاتیت می‌توان از ابتلا به برخی از آن‌ها جلوگیری کرد و برای  برخی دیگر واکسنی وجود نداشته و لازم است نکات بهداشتی رعایت شود. هپاتیت  A,B و C از شایع‌ترین انواع این بیماری معرفی شده‌اند. در این مقاله به معرفی هپاتیت ب پرداخته‌شده است.

هپاتیت B چیست؟

از هپاتیت B به‌عنوان یک عفونت جدی کبدی یاد می‌شود که می‌تواند زندگی فرد را به‌طور جدی با خطر مواجه سازد. این بیماری توسط ویروس B (HBV) ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند منجر به سیروز کبدی، سرطان کبد و در نهایت مرگ شود. هپاتیت B به دو صورت حاد  و مزمن بروز می‌کند.

هپاتیت B چیست؟

هپاتیت ب حاد

این نوع هپاتیت به‌صورت کوتاه‌مدت فرد را درگیر خواهد کرد. اکثر افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، درمان می‌شوند. افرادی که به هپاتیت حاد B مبتلا می‌شوند ممکن است نشانه‌های بیماری را تجربه نکنند این در حالی است که برخی بیماران در کنار علائم شایع هپاتیت با علائمی شبیه سرماخوردگی نیز مواجه خواهند شد. گاهی اوقات شدت بیماری به حدی است که برای درمان لازم است فرد بستری شود.

هپاتیت ب مزمن

اگر هپاتیت B بیشتر از شش ماه طول بکشد فرد مبتلا به هپاتیت مزمن ب خواهد شد. این بیماری به‌شدت سلامتی کبد شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی و حتی مرگ شود. به‌طور متوسط تخمین زده می‌شود این افراد می‌توانند تا سن ۷۰ سالگی برسند. حدود ۱۵ تا ۴۰ درصد افرادی که به این ویروس مبتلا هستند به دلیل بروز ناراحتی‌های شدید کبدی زندگی خود را از دست می‌دهند. یکی از سؤالات رایجی که در مورد ویروس (HBV)  پرسیده می‌شود این است که آیا ویروس منجر به تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شود؟ باید گفت که این بیماری سیستم دفاعی بدن را مورد هدف قرار نمی‌دهد.

علائم هپاتیت B چیست؟

علائم هپاتیت b شناخته‌شده است. با این حال همه افراد به‌طور یکسان آن را تجربه نخواهند کرد. شدت و نوع نشانه‌های بیماری می‌تواند از فردی تا فرد دیگر متفاوت باشد. از رایج‌ترین علائم این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد عضلات یا مفاصل
  • دل‌درد
  • از دست دادن اشتها
  • اسهال
  • احساس خستگی بی‌دلیل
  • یبوست
  • داشتن پوست یا چشم زرد
  • ناراحتی و مشکلات معده
  • ادرار قهوه‌ای     
  • تب خفیف

هپاتیت ب

هپاتیت ب چگونه تشخیص داده می‌شود؟

معتبرترین راه برای تشخیص هپاتیت انجام آزمایش خون است. در کنار آن از سایر روش‌های پزشکی مانند سونوگرافی شکم و بیوپسی یا بافت برداری نیز استفاده خواهد شد.

در آزمایش خون هپاتیت چگونگی واکنش سیستم ایمنی بدن به ویروس مورد بررسی قرار می‌گیرد.

با استفاده از سونوگرافی نیز کبد از نظر اندازه، شکل و نحوه جریان خون مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در سونوگرافی از امواج صوتی استفاده خواهد شد. برای انجام سونوگرافی کبد پیشنهاد می‌شود در روز قبل، از خوردن غذاهای چرب خودداری کنید. بسیاری از پزشکان از بیمار درخواست می‌کنند تا مدت‌زمان ناشتایی را رعایت کنند. بااین‌حال ممکن است سونوگرافی کبد بدون ناشتایی نیز انجام شود. به همین دلیل لازم است در این زمینه با پزشک معالج مشورت داشته باشید. سونوگرافی کبد نیازی به بستری نداشته و در همان روز می‌توانید به منزل مراجعه نمایید.

در بیوپسی نمونه‌ای از بافت کبد گرفته می‌شود و برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. از این شیوه به‌عنوان یکی از دقیق‌ترین تکنیک‌های تشخیص ناراحتی‌های کبدی یاد می‌شود. برای انجام این آزمایش لازم است حداقل به مدت شش ساعت از خوردن و آشامیدن خودداری نمایید. برای انجام بیوپسی کبد احتمالاً یک روز در بیمارستان بستری خواهید شد.

بیوپسی

درمان هپاتیت B چگونه است؟

برای درمان هپاتیت ب حاد، روش خاصی وجود ندارد. در این حالت معمولاً پیشنهاد می‌شود رژیم غذایی سالمی داشته باشید و به‌اندازه کافی استراحت کنید. نوشیدن مایعات زیاد به بیماران توصیه می‌شود. همچنین پزشکان از بیماران درخواست می‌کنند از مصرف خودسرانه داروها پرهیز نمایند.  برای مثال مصرف داروهایی مانند استامینوفن، پاراستامول و داروهای ضد استفراغ توصیه نمی‌شود.

برای درمان هپاتیت مزمن B مداخله دارویی انجام می‌شود. این داروها به‌صورت تزریقی و خوراکی به بیماران پیشنهاد خواهد شد. این داروها باعث می‌شوند تا روند رشد و تکثیر ویروس با اختلال مواجه شود. این امر از کبد در برابر التهاب و عفونت محافظت خواهد کرد.  همچنین مصرف داروها ریسک انتقال بیماری به دیگران را کاهش خواهد داد. در طی درمان، لازم است به‌طور مرتب با پزشک معالج در ارتباط باشید تا وضعیت سلامتی شما کنترل شود. در صورتی که مصرف داروهای تزریقی و خوراکی مؤثر نباشند و کبد دچار آسیب جدی شده باشد، پیوند کبد به‌عنوان آخرین راه درمان معرفی می‌شود.

آیا درمان هپاتیت B با طب سنتی امکان‌پذیر است؟

از طب سنتی به‌عنوان طب مکمل در درمان بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌شود.  برای درمان هپاتیت مطالعات زیادی بر روی گیاهان انجام شده است.محققان در طی آن به نتایج مثبتی دست‌یافته‌اند. بااین‌حال شواهد برای تأثیر قطعی این گیاهان در درمان هپاتیت B کافی نیست.

آیا هپاتیت B مسری است؟

از هپاتیت b به‌عنوان یک بیماری مسری یاد می‌شود. تماس مستقیم با برخی مایعات خاص بدن باعث انتقال این بیماری از افراد آلوده به افراد سالم خواهد شد.  گرچه این بیماری در همه جای جهان دیده‌ شده است اما در برخی از مناطق جغرافیایی شیوع آن بیشتر است. به همین دلیل گفته می‌شود نوزادان زیادی از همان بدو تولد به این ویروس آلوده هستند. شیوع این بیماری در  کشورهای آفریقایی، آسیایی، آمریکای جنوبی و کارائیب بیشتر شایع است. به همین دلیل توصیه می‌شود افرادی که به دلایل مختلف مانند تحقیقات پزشکی به این مناطق سفر می‌کنند، نکات بهداشتی را به‌شدت موردتوجه قرار دهند.

این ویروس در خارج از بدن انسان می‌تواند حداقل به مدت یک هفته زنده باقی بماند.

هپاتیت از چه طریقی منتقل می‌شود؟

از مهم‌ترین روش‌های انتقال ویروس HBV می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تماس مستقیم با خون و فرآورده‌های خونی آلوده
  • انتقال بیماری از مادر آلوده به نوزاد
  • استفاده از سوزن مشترک
  • داشتن رابطه جنسی با افراد آلوده به بیماری
  • انتقال از طریق پیوند اعضا

راه‌های انتقال هپاتیت

چه کسانی در معرض ابتلا به هپاتیت ب قرار دارند؟

ریسک ابتلا به این بیماری در افراد زیر بیشتر است:

  • افرادی که در زمینه پزشکی فعالیت دارند
  • مردان هم‌جنس‌گرا
  • کسانی که به دلایل بیماری‌های دیگر از داروهای تزریقی استفاده می‌کنند
  • افرادی که رفتارهای پرخطر جنسی داشته و شریک جنسی‌های متعددی دارند
  • کسانی که به بیماری مزمن کبدی مبتلا هستند
  • مبتلایان به بیماری‌های کلیوی
  • افراد بالای ۶۰ سال بوده و مبتلا به دیابت هستند
  • افرادی که به کشورهایی سفر می‌کنند که شیوع بیماری در آنجا زیاد است

هپاتیت B غیرفعال چیست؟

افرادی که به هپاتیت b غیرفعال مبتلا هستند، ازنظر ظاهری سالم به نظر می‌رسند. درواقع غیرفعال بودن به این معنا است که عامل بیماری به مدت شش ماه در بدن وجود داشته اما هیچ‌گونه فعالیتی از ویروس در بدن دیده نمی‌شود و کبد دچار آسیب نشده است. درواقع گفته می‌شود بین کبد و ویروس یک توافق شکل‌گرفته و با یکدیگر سازگار شده‌اند. آزمایش‌هایی که از این افراد گرفته می‌شود کاملاً طبیعی هستند.

البته غیرفعال بودن ویروس به این معنا نیست که تحت مراقبت‌های پزشکی قرار نداشته باشید. گاهی اوقات ویروس تا آخر عمر بدون هیچ‌گونه فعالیتی در بدن وجود دارد ولی گاهی نیز ممکن است فعال شده و به کبد آسیب وارد کند. به همین دلیل توصیه می‌شود این افراد مراقبت‌های پزشکی را جدی بگیرند تا در صورت بروز مشکل اقدامات درمانی به‌موقع انجام شود. گفته می‌شود حدود ۱۰ درصد افراد با فعال شدن ویروس مواجه خواهند شد.

راه‌های پیشگیری از هپاتیت B

بهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به هپاتیت ب، واکسیناسیون است. پرهیز از روابط جنسی پرخطر، عدم استفاده از سوزن‌های مشترک و رعایت بهداشت در مناطقی که شیوع این بیماری رواج دارد به‌عنوان راه‌های پیشگیری موردتوجه قرار می‌گیرند. در صورت ابتلا به این بیماری باید سعی کنید از بروز بیماری‌های دیگر جلوگیری کنید.

اختلالات خواب یکی از مشکلاتی است که مبتلایان هپاتیت ب تجربه می‌کنند، به همین دلیل توصیه می‌شود تا بیماران خواب و استراحت کافی داشته باشند. برای مثال دوش آب گرم قبل از خواب می‌تواند منجر به خوابی آرام و راحت شود. همچنین این بیماران باید مصرف نوشیدنی‌های الکلی را کنار بگذارند.

طول عمر بیماران هپاتیت ب

چنانچه هپاتیت ب به‌موقع تشخیص داده شود و فرد تحت درمان دارویی قرار داشته باشد می‌تواند طول عمری طبیعی داشته باشد. این موضوع به‌طور کامل به وضعیت سلامتی عمومی بیمار و شدت بیماری بستگی خواهد داشت. با از بین رفتن کبد، بسیاری از عملکرد اندام‌های مختلف بدن از بین خواهد رفت و درنتیجه زندگی فرد تهدید می‌شود. به همین دلیل توصیه می‌شود افرادی که در معرض خطر قرار دارند، هر چه سریع‌تر نسبت به انجام آزمایش هپاتیت اقدام کنند تا در صورت آلودگی، از مراقبت‌های پزشکی بهره ببرند.

با واکسن هپاتیت B از این بیماری در امان خواهید بود.

برای در امان ماندن از هپاتیت ب واکسن بهترین راه پیشگیری است. این واکسن در طی سه مرحله به متقاضیان تزریق خواهد شد. زنان باردار و شیرده نیز می‌توانند اقدام به دریافت واکسن نمایند. پس از واکسیناسیون به مدت حداقل پانزده سال نیاز به دریافت مجدد واکسن هپاتیت B نخواهد بود. تزریق واکسن به افراد زیر توصیه می‌شود:

  • نوزادان
  • مبتلایان به ایدز
  • مردانی که اعتیاد تزریقی دارند
  • فردی که همسر یا حداقل یکی از افراد خانواده به این بیماری مبتلا است
  • افرادی که روابط جنسی متعدد و پرخطر دارند
  • مردان هم‌جنس‌گرا
  • کارکنان مراکز درمانی و بهداشتی
  • افرادی که دچار بیماری‌های کلیوی و کبدی هستند

واکسن هپاتیت

آزمایش HBsAg چیست؟

برای انجام آزمایش HBsAg نیازی نیست ناشتا باشید. برای این منظور به نمونه خون نیاز است که به‌طور روتین از ورید بازویی انجام خواهد شد. پس از گذشت یک روز معمولاً نتیجه آزمایش به متقاضی ارائه می‌شود. این آزمایش به‌عنوان یکی از تست‌های غربالگری در دوران بارداری نیز به شمار می‌رود. به‌این‌ترتیب سلامت مادر و جنین بررسی خواهد شد.

به‌منظور بررسی‌های دقیق‌تر ممکن است در کنار آزمایش هپاتیت B از سایر تست‌های آزمایشگاهی نیز استفاده شود که ازجمله آن‌ها می‌توان به آزمایش‌های عملکرد کبد اشاره کرد.

هپاتیت ب و کرونا

این‌طور به نظر می‌رسد افرادی که دارای بیماری‌های زمینه‌ای مانند هپاتیت ب هستند، بیش از سایرین در برابر کرونا آسیب‌پذیر هستند. به همین دلیل محققان به این افراد توصیه می‌کنند تا پروتکل‌های بهداشتی در رابطه با کرونا را بسیار جدی بگیرند. کووید ۱۹ می‌تواند باعث بروز ناراحتی‌های گوارشی مانند اسهال و اسهال خونی شود و سیستم کبدی را درگیر کند.

هپاتیت ب و کرونا

اگر به ویروس هپاتیت ب مبتلا شدم چه کار کنم؟

اگر به هر دلیلی در مواجه با این ویروس قرارگرفته‌اید،‌ باید هر چه سریع‌تر اقدامات درمانی را انجام دهید. توصیه می‌شود حداکثر به مدت یک هفته پس از آلودگی احتمالی، مراقبت‌های تشخیصی و درمانی انجام شود. هر چه بیماری را زودتر تشخیص دهید به همان اندازه شانس بیشتری برای کنترل آن دارید.

خوب است بدانید ویروس هپاتیت b  از طریق عطسه و سرفه منتقل نمی‌شود. حتی لازم نیست از  وسایل غذاخوری تفکیک‌شده استفاده نمایید. دست دادن و قرار گرفتن در یک محیط نیز باعث انتقال بیماری نمی‌شود.

منبع
webmdhealthline

مقالاتی که شاید برایتان جالب باشد

‫۴ دیدگاه ها

    1. امیرعلی عزیز
      داشتن سبک زندگی سالم و رژیم غذایی مناسب می‌تواند از ابتلا به هپاتیت جلوگیری کند.
      سعی کنید میوه، سبزی، غلات کامل، پروتئین، لبنیات کم‌چرب و چربی‌های سالم را در رژیم خود جای دهید.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    همچنین ببینید
    بستن
    دکمه بازگشت به بالا