علائم انسداد روده چیست؟
میتوان گفت طولانیترین اندام در بدن ما، رودههای ما هستند. غذایی که میخوریم برای هضم کامل و یا دفعشدن به کمک حرکات رودهای در طول آن حرکت میکند. درنهایت بخشی از مواد غذایی که میخوریم توسط سلولهای پوششی روده کوچک جذب شده و باقی مواد در روده بزرگ بهصورت مدفوع درآمده و دفع میشوند. اگر عامل و یا عواملی از حرکت مواد غذایی در طول روده کوچک و یا بزرگ جلوگیری کنند، بیماری انسداد روده به وجود میآید. این بیماری هم در بزرگسالان و هم در کودکان ایجاد میشود. در این مطلب از مجله سلامت هومکا راجع به علائم انسداد روده کوچک، UGHML انسداد روده بزرگ و همچنین علائم انسداد روده در کودکان توضیح میدهیم.
انسداد روده چیست؟
منظور از انسداد روده، انسداد جزئی یا کامل روده کوچک یا بزرگ است که از حرکت غذا و یا مواد مدفوع در رودهها جلوگیری میکند. انسداد کامل روده یک وضعیت خطرناک و اورژانسی است و در صورت عدم درمان میتواند منجر به کمآبی، نارسایی کلیه، پارگی دیواره روده شود. انسداد روده درنهایت باعث عفونت شکمی و از بین رفتن بخشهایی از روده میشود. بنابراین شناخت علائم انسداد روده برای مراجعه زودهنگام به پزشک و شروع درمان بسیار اهمیت دارد.
انسداد جزئی روده چیست؟
زمانی میگوییم انسداد جزئی رودهها ایجادشده است که دفع مدفوع در بیمار مسدود شده اما بهطور کامل متوقف نشده است. انسدادهای جزئی روده باید بهسرعت درمان شوند تا به انسداد کامل تبدیل نشوند. با شناخت علائم انسداد جزئی روده میتوانید بهموقع برای درمان اقدام کنید.
علائم و نشانههای اولیه انسداد جزئی روده چیست؟
انسداد جزئی روده، علائمی شبیه به علائم انسداد روده بزرگ یا کوچک دارد. علائم و نشانههای اولیه انسداد جزئی روده عبارت است از:
- درد و ناراحتی شکمی
- حالت تهوع
- استفراغ
- اتساع و گرفتگی شکم
- یبوست
- اسهال
همانطور که دلایل انسداد روده بزرگ و کوچک با هم متفاوت است، انسداد هر کدام از رودهها علائم مختص خود را دارد. در ادامه بهصورت جداگانه انسداد روده بزرگ و کوچک و علائم آن را مورد بررسی قرار میدهیم.
انسداد روده کوچک چیست؟
روده کوچک که روده باریک هم نامیده میشود، بین ۲۰ تا ۳۰ فوت (حدوداً ۸٫۵ متر) طول و حدود ۱ اینچ قطر دارد. روده باریک دارای چینخوردگیهای زیادی دارد که باعث میشوند روده کوچک بهراحتی در حفره شکمی قرار گیرد. یک سر روده باریک به معده و سر دیگر به روده بزرگ وصل میشود. روده کوچک از ۳ قسمت مختلف تشکیل میشود؛ دوازدهه، ژژنوم و ایلئوم. غذای نیمه هضمشده از معده به روده کوچک هدایت شده تا در آن فرآیندهای گوارشی نهایی بر روی غذا انجام شود. مواد مغذی، ویتامینها، مواد معدنی و آب توسط سلولهای پوششی روده کوچک جذب میشوند.
منظور از انسداد روده کوچک انسداد جزئی یا کامل روده کوچک است. در شرایط طبیعی و بدون انسداد، مواد غذایی هضم شده در روده کوچک به سمت روده بزرگ جریان مییابند. انسداد در روده کوچک میتواند تا حدی یا بهطور کامل مانع از عبور محتویات شود. مسدودشدن حرکت مواد غذایی هضم شده در روده کوچک باعث تجمع مواد زائد و گازها در قسمت بالای روده میشود. علاوه بر این انسداد روده کوچک میتواند باعث اختلال در جذب مواد مغذی و مایعات شود.
علائم و نشانههای اولیه انسداد کامل روده کوچک چیست؟
انسداد کامل روده کوچک باعث بروز یک سری علائم در افراد میشود که عبارتاند از:
- گرفتگی و درد در ناحیه میانی یا بالای شکم
- حالت تهوع
- استفراغ
- صدای غرش روده (بوربوریگموس)
- حساسیت شکم به لمس
- شکم درد
- اسهال
- نفخ شکم
- بیاشتهایی و نخوردن غذا
- کمآبی بدن
- احساس ناخوشی و ناراحتی
- عدم توانایی دفع مدفوع و خروج گازهای رودهای
- مشاهده خون در مدفوع
- یبوست
- تب
- ضربان قلب بالا
انسداد روده بزرگ چیست؟
انسداد روده بزرگ یک وعیت اورژانسی است و زمانی رخ میدهد که تومور، بافت اسکار یا چیز دیگری باعث مسدودشدن مسیر حرکت غذا در روده بزرگ میشود. مسدودشدن روده بزرگ میتواند در هر بخشی از آن اتفاق بیافتد و باعث انسداد کامل و یا جزئی روده بزرگ شود.
انسداد روده بزرگ باعث تجمع گاز و مدفوع در آن شده و میتواند منجر به پارگی روده شود. برخی از انسدادهای روده با حداقل درمان در بیمارستان بهبود مییابند درحالیکه در برخی دیگر از افراد انسداد روده تنها به کمک جراحی قابل درمان است. انسداد روده بزرگ یک اورژانس پزشکی بوده و باید فوراً تحت درمان قرار گیرد.
روده بزرگ چیست و چه کاری انجام میدهد؟
روده بزرگ بخش مهمی از دستگاه گوارش بوده و از دو بخش کولون و راستروده تشکیل میشود که روده بزرگ نقش حیاتی در دفع مواد زائد از بدن دارد. ضایعات مواد غذایی و باقیمانده موادی که هضم نشدهاند از روده کوچک به روده بزرگ میروند و در آنجا جامد میشوند. شما هنگام دفع مدفوع، مواد زائد جامد ساختهشده در روده بزرگ را دفع میکنید. به این ترتیب انسداد روده بزرگ باعث تجمع مواد زائد و گازها در آن شده و باعث بروز مشکلات متعدد گوارشی در فرد میشود.
انسداد روده بزرگ چقدر شایع است؟
حدوداً ۲۰ درصد از موارد انسدادهای روده را انسداد روده بزرگ تشکیل میدهد. طبق آمارها انسداد روده باریک در بین گروههای مختلف سنی شیوع بیشتری دارد.
علائم و نشانههای اولیه انسداد کامل روده بزرگ چیست؟
انسداد کامل روده بزرگ علائم و نشانههای زیر را دارد:
- درد در قسمت پایین شکم بهخصوص در سمت چپ
- اتساع و گرفتگی در قسمت پایین شکم
- ناتوانی در اجابت مزاج و دفع مدفوع
- عدم خروج گازها
- یبوست مزمن
- مدفوع باریک
- حالت تهوع و استفراغ
- صدای غرش روده (بوربوریگموس) یا شنیده شدن صداهای بلند از روده
- اسهال
- مدفوع شل و آبکی
- نفخ شکم و تورم شکم
علائم بسیاری از بیماریها مشابه هم هستند و همین باعث مراجعه دیرهنگام افراد به پزشک میشود. توصیه میکنیم هر علامت غیرعادی و تغییر در عادات گوارشی خود را جدی بگیرید و بهطور منظم چکاپ انجام دهید. چکاپ منظم باعث تشخیص زودهنگام بسیاری از بیماریها شده و احتمال موفقیت درمان آنها را بالا میبرد.
به گفتهی mayoclinic برخی از بیماریها و شرایطی که خطر ابتلا به بیماری انسداد روده را افزایش میدهند عبارتاند از:
- جراحی شکم یا لگن که اغلب باعث چسبندگی می شود
- بیماری کرون که می تواند باعث ضخیم شدن دیواره های روده و تنگ شدن مجرا شود
- سرطان در شکم
علائم انسداد روده در کودکان
انسداد و گرفتگی روده برخلاف مشکلات گوارشی دیگر نظیر نفخ و زردی، در کودکان و نوزادان شیوع کمی دارد. ولی با این حال گاهی اوقات به دلایلی که در ادامه آنها را نام میبریم، رودههای کودک مسدود میشوند. نوزادان و کودکان علائم مشابه بزرگسالان را تجربه میکنند. نوزادان نمیتوانند به شما بگویند که در کجای بدنشان درد دارند، اما ممکن است پاهای خود را به سمت شکم خود بکشند و گریه کنند. سایر علائم انسداد روده در کودکان عبارتاند از:
- گریه ناگهانی و بلند (علامت اولیه و شایع)
- تب
- وجود خون در مدفوع (خونریزی مقعدی)
- شکم متورم و سفت
- مدفوع قرمز و ژله مانند
- خستگی یا بیحالی شدید
- استفراغ صفرا (استفراغ به رنگ سبز یا زرد و سبز)
- اسهال (بهندرت)
- تعریق
- کمآبی بدن
- شکم متورم
ممکن است علائم انسداد روده در کودک را مرتبط با سایر مشکلات سلامتی مثل نفخ و قولنج بدانید. اما توجه داشته باشید که انسداد روده در کودکان یک اورژانس پزشکی است که نباید علائم آن را نادیده گرفته و درمان را به تأخیر بیاندازید. بهاینترتیب هرگاه این علائم را در کودک خود مشاهده کردید، فوراً باید به متخصص مراجعه کنید.
علل شایع انسداد روده کوچک در کودکان چیست؟
علل شایع انسداد روده کوچک در کودکان به شرح زیر است:
- آترزی مادرزادی (یک نقص مادرزادی که شامل فقدان یا باریکشدن قسمتهایی از روده است)
- تنگی دهانه معده به روده (تنگی دهانه معده به روده (پیلور) که از ورود غذا به روده جلوگیری میکند)
- انواژیناسیون (چینخوردگی و فرورفتن بخشی از روده به قسمت مجاور)
از بین این علل، انواژیناسیون علت اصلی بسیاری از موارد انسداد روده در کودکان است که در ادامه راجع به آن توضیحات بیشتری ارائه میدهیم.
انواژیناسیون چیست؟
انواژیناسیون شایعترین علت انسداد روده در کودکان ۳ ماهه تا ۳ ساله است. درهمرفتگی روده در نوزادان تازه متولدشده بهندرت اتفاق میافتد، اما ممکن است در کودکان بزرگتر، نوجوانان و بزرگسالان هم ایجاد شود. انواژیناسیون یا درهمرفتگی روده، یک مشکل جدی در روده کودکان است و زمانی اتفاق میافتد که یک قسمت روده به داخل قسمت دیگر میلغزد، سپس روده در خود جمع شده و همین مسئله باعث ایجاد انسداد و گرفتگی رودهها در کودک میشود. انسداد روده از عبور غذای هضم شده از روده جلوگیری میکند و باعث بروز علائمی در کودک میشود.
چه چیزی باعث انواژیناسیون در کودک میشود؟
متخصصان هنوز نمیدانند چه چیزی باعث انواژیناسیون میشود. بعضی میگویند این مشکل بیشتر در کودکانی رخ میدهد که سابقه خانوادگی این اختلال را دارند. بااینحال برخی عوامل میتوانند در بروز انواژیناسیون و انسداد روده در کودک نقش داشته باشند که عبارتاند از:
- عفونتهای ویروسی
- تومورها یا تودههای شکمی یا روده
- آپاندیسیت
- انگلها
- بیماری سلیاک
- فیبروز کیستیک
- بیماری کرون
چه زمانی برای انسداد روده باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر علائمی دارید که مشکوک به انسداد روده هستید، فوراً به دنبال مراقبتهای پزشکی باشید زیرا انسداد روده یک وضعیت بسیار خطرناک پزشکی است. انسداد روده بزرگ و کوچک میتواند منجر به مشکلات و عوارض جدی مانند نارسایی کلیه و پارگی در دیوارههای روده شده و باعث بروز عفونت گردد. حتی در مواردی ممکن است انسداد روده منجر به از کارافتادگی بخشی از رودههای فرد شود. در صورت مشاهده علائم زیر در سریعترین زمان ممکن به پزشک خود مراجعه کنید:
- تب
- استفراغ
- بیمیلی به غذا و بیاشتهایی
- درد شکمی جدید و یا تشدید شده
- اتساع شدید شکم، نفخ یا تورم
- ناتوانایی در دفع مدفوع
سخن پایانی از هومکا
انسداد روده یکی از بیماریهای اورژانسی است که به دلایل مختلفی ایجاد میشود. متأسفانه علائم این بیماری بسیار شبیه به علائم دیگر بیماریهای گوارشی نظیر یبوست است و همین مسئله باعث مراجعه دیرهنگام به پزشک میشود. در این مقاله ما راجع به علائم انسداد روده بزرگ و کوچک توضیح دادیم که شناخت آنها برای همه لازم و ضروری است. اگر سوالی راجع به انسداد روده دارید و یا به این بیماری مبتلا هستید، میتوانید در بخش پرسش و پاسخ با پزشک سوالات خودتان را در ارتباط با این بیماری از پزشکان هومکا بپرسید.
توجه داشته باشید که این مطلب، جایگزین نظرات و توصیههای تخصصی پزشکان نیست و هرگز از این مطلب بهعنوان جایگزین توصیه پزشکان استفاده نکنید.
سلام وقت بخیر
من چند وقتی هست که این علائم رو دارم
حساسیت شکم به لمس
نفخ شکم،، بیاشتهایی و نخوردن غذا
عدم توانایی دفع مدفوع و خروج گازهای رودهای
یبوست..
اینا علائم انسداد روده کوچک هست؟
من فکر میکردم این علائم عادی هست وچیزی نیست
سلام به شما
نمیشه صرفا بر اساس علائم تشخیص داد و تصویربرداری و معاینه لازمه. اما با وجود این علایم، مراجعه به پزشک جراح یا فوق تخصص گوارش ضروری هست.
بسیار ممنونم🌹
سلام
یبوست بعد از کلونوسکوپی دارم. یک پولیپ داشتم که دکتر برداشتند و نمونه برداری هم خوب بود. سه ماه قبل (مرداد ۱۴۰۱) کولونوسکوپی دادم.
آیا ممکنه انسداد روده گرفته باشم؟ چند روزه برای دفع مشکلات دارم.
سلام به شما
با توجه به انجام کولونوسکوپی، بهتره این موضوع رو با پزشک انجام دهنده در میون بذارین. بنظر نمیاد مشکل خاصی باشه. ممکنه ملین تجویز بشه.
سلام..مادرم ۴ شبه درد داره شکمش..صدای بدی از روده هاش میاد ..مثل جوی آب که ازش کلی آب سرازیر میشه.هیچی هم نمیخوره..فقط اب خورده وبس
کلی لاغر شده
اصلا دست شویی هم نمیره و کلا بند اومده دست شوییش .
فردا نوبت سونو داره
احتمال انسداد روده داره آیا؟
سلام به شما
ممکنه وجود داشته باشه. علاوه بر سونوگرافی، سیتی اسکن هم به تشخیص کمک میکنه
سلام انفولانزا گرفتم پنج روزیه توی دفع مدفوع ب شدت مشکل دارم و بعد کلی دلدرد شدید دفع میکنم الان سه شبه وضعیتم همینه گاها یوبوست ولی اکثرا اسهال بودم این تایم
لازمه واسه انسداد روده برم دکتر؟
سلام به شما
نه الزاما انسداد روده، اما تغییر عادت اجابت مزاج باید حتما بررسی بشه. پزشک فوق تخصص گوارش میتونن بهتون کمک کنن.
سلام یک ماهی میشه وقتی ماست میخورم چند ساعت بعدش زیر دلم خیلی درد میگیره اصلا نمیتونم تکون بخورم بعضی وقتا هم دردش کمتر هست.یه شب خیلی درد وحشتناکی داشتم هم دلم بود هم زیر دلم خیلی سفت میشه رفتم دکتر گفت عفونت ادرار داری آزمایش که دادم.امکان داره مشکل روده داشته باشم؟وقتی به دکتر گفتم ماست میخورم اینجور میشم گفت شاید روده هات کوچک شده باشه
سلام به شما
احتمال وجود بیماری التهابی روده هست. عفونت ادرار باید کامل درمان بشه تا اثر اون بر درد حذف بشه. اگر دردها ادامه داشت، از پزشک فوق تخصص گوارش کمک بگیرین.
سلام مادرم اسهال شدید بود دکترقرص هیوسین داده بود چند روز استفاده کردند خوب نشد از عطاری گل پر خریدیم یک باراستفاده کرد بلافاصله اسهالی قطع شد ولی استفراغ و دل پیچه شدید پیداکرد عکس گرفته شد میگن انسداد روده است سوالم اینه که کسی که تا دوروز قبل اسهال بوده به این سرعت انسداد روده میشه ایا ممکنه به خاطر خوردن گل پر باشه؟
سلام به شما
قطع کردن اسهال بدون اطمینان از عامل غیرعفونی صحیح نیست و خوددرمانی غلطترین کار بوده. ممکنه انسداد وجود داشته و اسهال برای تخلیه روده رخ داده. حتما از جراح گوارش کمک بگیرین.
سلام
وقتتون بخیر
من تا چند روز پیش دفع مدفوع به صورت نرمال بود و لی این روزا کمتر شده در حد یک بند انگشت ایا این علائم انسداد روده بستگی داره ممنون از پاسخگویی تون
سلام به شما
خیر، در انسداد روده دفع مدفوع طی زمان طولانی رخ نمیده. اگرچه تشخیص براساس علائم نیست و حتما باید تصویربرداری انجام بشه.
سلام وقتتون بخیر ببخشید من مشکل دردشدید شکم دارم دور نافم درد میکنه بعدچن ساعت میزنه به کلیه هام دردم تا سه روز ادامه داره لطفا بگید چه درمانی واسه این مشکل هست هر دکتری هم رفتم هیچ کسی تشخیص نداده
سلام به شما
اگر آزمایشات داخلی و سونوگرافی شکمی کاملا نرمال بوده، تشخیص سندرم روده تحریک پذیر به ذهن میرسه. علاوه بر درمان سیستم گوارشی، حتما باید استرس روانی هم کنترل بشه.
سلام بله اقای دکتر بنده استرس و دل شوره همخیلی دارم سونو رفتم ازمایش خون ادرار متفو همه چی دادم هیچی مشخص نیست نمیدونم چیکار کنم هیچ دکتری تشخیص درست نداده. یک هفته خوبم سه روز درد دارم الان ۶ ماهه این مشکل دارم اول دردش از دور نافم شرو میشه بعدش میزنه به کلیه هام
سلام وقت بخیر
تقریباً دوهفته س که بنده مدفوعم به حالت اسهال و ابکیه و درد شدید شکمی هرازچندگاهی داشتم دیروز شدیدا تب کردم و تشخیص دکتر کرونابود برام کپسول آزیترومایسین تجویز کردن بعدازمصرف این کپسول دیگه مدفوعی نداشتم و بسیار شکم درد میشم
باعلائمی که شما نوشتید ممکنه انسداد روده باشه یا بخاطر کپسوله مصرفش رو متوقف کنم؟
سلام به شما
تجویز پزشک رو خودسرانه قطع نکنین. اما با توجه به اسهال طولانی مدت و یبوست در پی اون، نیاز به بررسی آزمایشگاهی و عکس شکم هست.
سلام بله اقای دکتر بنده استرس و دل شوره همخیلی دارم سونو رفتم ازمایش خون ادرار مدفوعم همه چی دادم هیچی مشخص نیست نمیدونم چیکار کنم هیچ دکتری تشخیص درست نداده. یک هفته خوبم سه روز درد دارم الان ۶ ماهه این مشکل دارم اول دردش از دور نافم شرو میشه بعدش میزنه به کلیه هام
با توجه به این شرایط محتمل ترین تشخیص سندرم روده تحریک پذیر هست. توصیه میشه اول برای کنترل استرس و بهبود شرایط روحی از یک روانپزشک کمک بگیرین. قطعا درصد زیادی از علایم رفع میشن. بعد برای بررسی مجدد به فوق تخصص گوارش مراجعه کنین.
سلام عرض ادب/من چند ماهی هست که کاپوچینو و تا حدودی نسکافه که میخورم،بعدش به مشکل یبوست بر میخورم،البته زمانی که یبوست میگیرم با خوردن انجیر یا الوچه دوباره دستگاه گوارشم کار میکنه/خواستم ببینم امکان داره در طولانی مدت به مشکل بر بخورم /ممنون از پاسخگویتون
سلام به شما
مصرف قهوه ایجاد یبوست میکنه و باید مصرف اون محدود بشه.
سپاس از پاسخگوییتون
سلام
وقتتون بخیر
صبح با درد شدید شکم بیدار شدم…تو طول شب هم اذیت میکرد و اهمیت نمیدادم بهش
یه نقطه با فاصله دو بند انگشت از ناف به شدت درد میکرد جوری که نمیتونسم اصلا تکون بخورم…..این علائم میشه مربوط به انسداد روده باشه؟؟؟؟
اخه علائم دیگه ایی مثل حالت تهوع و …. ندارم.
سلام به شما
این علامت بیشتر به آلودگی گوارشی میخوره. انسداد روده اینچنین نیست.
ممنون از پاسخگوییتون🌹
سلام خسته نباشید شکم کمی سفت شد برای دفع مدفوع بادردزیاد است لطفا راهنمای کنید
سلام عباس عزیز
باید از ملینهای دارویی استفاده کنین. در رژیم غذایی هم فیبر به مقدار زیادی وجود داشته باشه. دفع دردناک و وجود خون در مدفوع حین دفع، نیاز به معاینه توسط متخصص جراحی داره.
سلام و عرض ادب خدمت دکتر محترم
من ۴۰سالمه و حدود ۳ساله که یبوست دارم اما هر دارویی که برای رفع مشکل یبوست تجویز میشه هیچ تاثیری نداره وهر چند روز یکبار به زور شیاف و فشاری که به زیر شکمم وارد میکنم چند عددمدفوع گلوله ای شکل دفع میشه نمیدونم تا چه زمانی باید این وضعیت را تحمل کنم…