تست بارداری + بهترین زمان برای آزمایش بارداری چه زمانی است؟

بارداریزنان و زایمان

 

در تست‌های بارداری هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG) چه در خون و یا ادرار ردیابی می‌شود. این هورمون فقط در طول بارداری تولید می‌شود و وجود آن حاکی از باردارشدن است. هورمون hCG پس از تولید شدن در بدن هم در خون و هم در ادرار قابل‌شناسایی است. در این مقاله سعی داریم شما را با انواع تست بارداری آشنا کنیم.

تست بارداری چیست؟

تست بارداری راهی برای تشخیص باردار بودن با بررسی میزان گنادوتروپین جفتی انسان (hCG) است. از همان ابتدای بارداری، بدن برای حمایت از رشد جنین شروع به تغییراتی می‌کند که یکی از آن تولید hCG است. این ترکیب هورمونی فقط در زنان باردار و زمانی که تخمک بارورشده در رحم شروع به لانه گزینی می‌کند (حدود ۱۰ روز پس از لقاح) در خون و ادرار ظاهر می‌شود.

دو نوع تست بارداری وجود دارد که یکی تست ادراری و دیگری آزمایش خون است. نوع ادرار همان کیت‌های خانگی است که می‌توان بدون نسخه آن را از داروخانه‌ها تهیه کرد. اما آزمایش خون تشخیص بارداری با نسخه پزشک و در آزمایشگاه‌ها انجام می‌شود. دلایل مختلفی برای انجام آزمایش بارداری وجود دارد.

تست بارداری چیست؟

تست‌های بارداری چگونه عمل می‌کنند؟

همان‌طور که گفته شد اساس تست‌های بارداری بر شناسایی hCG در خون و ادرار استوار است. بااین‌حال باید زمان مشخصی از لقاح گذشته باشد تا این هورمون توسط آزمایش‌های بارداری قابل‌تشخیص باشد چون‌که زودتر از موعد مقرر باعث منفی شدن کاذب جواب آزمایش می‌شود. در اوایل بارداری مقدار هورمون در بدن بسیار اندک و شناسایی آن بسیار دشوار است به طوری‌که ممکن است باعث بروز جواب اشتباه شود. اما با گذر زمان غلظت گنادوتروپین جفتی در بدن افزایش می‌یابد و تست‌های ادراری و خونی قادر خواهند به‌درستی جواب آزمایش را گزارش کنند.

تفاوت تست‌های بارداری چیست؟

دو نوع آزمایش بارداری وجود دارد؛ آزمایش ادرار و آزمایش خون. تست ادرار معمولاً در خانه انجام می‌شود درحالی‌که آزمایش خون به تجهیزات آزمایشگاهی نیاز دارد.

کیت بارداری خانگی یا بی‌بی چک

به گفته بسیاری از سازندگان کیت‌ها، این نوع کیت‌ها درصورتی‌که طبق دستورالعمل استفاده شوند حدود ۹۹ درصد دقیق هستند. بی‌بی چک در اکثر داروخانه موجود است و نیازی به نسخه ندارد. بسته به نوع برند و شرکت سازنده، قیمت و مدت‌زمان ارائه نتیجه متفاوت است. قبل از انجام تست مهم است که دستورالعمل مربوط به انجام آزمایش را به‌خوبی مطالعه کنید.

تست‌های خانگی یا همان بی‌بی چک دارای یک نوار کاغذی هستند و اگر ادرار حاوی هورمون hCG باشد سبب تغییر رنگ آن می‌شود. تقریباً اساس کار تمام کیت‌های خانگی به یک شکل است و تنها تفاوت آن‌ها در نحوه استفاده از کیت و یا نوع نمایش مثبت و منفی بودن بارداری است. برای مثال در کیت‌های خودکاری لازم است که ابتدا ادرار را در ظرفی ریخته و سپس کیت را در آن قرار دهید. در بعضی مدل‌ها بی‌بی چک به‌صورت دیجیتالی است و با رقم نتیجه را نشان می‌دهد اما در بعضی دیگر تغییر رنگ کاغذ اساس تشخیص است.

در روش خانگی برای بسیاری از کیت‌ها بسته به دقت آن‌ها، hCG را می‌توان حدود ۱۰ روز پس از لقاح در ادرار تشخیص داد. اما اگر زودتر از زمان ذکرشده تست انجام شود احتمال ارائه نتیجه منفی کاذب وجود دارد. برای کم شدن خطا در انجام تست باید دستورالعمل شرکت سازنده قبل از انجام تست به‌خوبی مطالعه شود.

 

تفسیر نتایج تست بارداری با بی‌بی چک

پس از انجام بی‌بی چک اگر فقط یک خط رنگی روی نوار ظاهر شد، آزمایش منفی و به این معنی است که شما باردار نیستید. اگر دو خط رنگی بر روی کیت ظاهر شود، آزمایش مثبت است به این یعنی که شما باردار هستید. اما گاهی خطوط روشن و ضعیفی بر روی کیت ظاهر می‌شوند که ممکن است تصور کنید که باردار هستید اما دریافت یک خط مثبت ضعیف همیشه به معنای باردار بودن شما نیست.

اگر تست را در بازه زمانی توصیه‌شده انجام داده‌اید و یک خط مثبت ضعیف مشاهده شود به‌ احتمال‌ زیاد باردار هستید. اما اگر نتیجه تست را دیرتر از زمان تعیین‌شده (بیش از ۱۰ دقیقه) چک کرده باشید ممکن است خط کم‌رنگ یک خط تبخیر باشد، به این معنی که باردار نیستید. اگر ابهامی در مورد مثبت بودن یا کاذب بودن خط بارداری وجود دارد، آزمایش را دوباره انجام دهید.

تفسیر نتیجه بی بی چک

جواب مثبت کاذب در تست بارداری

نتایج بی بی چک‌های خانگی ممکن است به صورت یک خط، یک رنگ یا علامت “+” و “-” نشان داده شوند. در این تست‌ها مهم است که بتوانید جواب را به درستی تفسیر کنید و از بروز خطاهای احتمالی آگاه باشید. اگر با توجه به دستورالعمل کیت نتیجه مثبت باشد یعنی شما باردار هستید. اگر علامت مثبت شدن آزمایش را مشاهده کردید باید با پزشک زنان و زایمان مشورت کنید تا اقدامات بعدی را انجام دهید.

در موارد بسیار نادری احتمال بروز خطای مثبت کاذب وجود دارد. مثبت کاذب به این معنی است که شما باردار نیستید اما نتیجه آزمایش می‌گوید که باردار هستید. یکی از علت‌های چنین خطایی وجود خون یا پروتئین در ادرار است که باعث ایجاد یک خط خفیف و مشابه خط بارداری می‌شود. بعضی داروها مانند مسکن‌ها، ضد تشنج‌ها، خواب آورها و داروهای باروری می‌توانند نتایج مثبت کاذب ایجاد کنند.

تست منفی کاذب بارداری

جواب منفی کاذب در تست بارداری به این معنی است که شما باردار هستید اما جواب آزمایش منفی می‌شود. شایع‌ترین علت جواب منفی کاذب این است که آزمایش را خیلی زودتر از موعد مقرر انجام داده‌اید. بنابراین برای جلوگیری از جواب منفی کاذب باید روزهای کافی از تخمک‌گذاری و لقاح گذشته باشد تا بدن زمان کافی برای ساخت هورمون را داشته باشد. اگر قبل از انجام تست آب زیادی نوشیده باشید ممکن است ادرار رقیق شده و غلظت هورمون کاهش یافته باشد. بنابراین لازم است که تست بارداری را در اوایل صبح که غلظت هورمون در ادرار بالاست انجام دهید.

آزمایش خون تشخیص بارداری

نوع دیگری از تست بارداری که می‌توان از آن استفاده کرد، آزمایش خون است. برای این آزمایش از فرد در آزمایشگاه یا کلینیک یک نمونه خون گرفته می‌شود تا هورمون hCG در آن ارزیابی شود. این آزمایش نه‌تنها مثبت و منفی بودن بارداری بلکه مقدار دقیق هورمون را نیز مشخص می‌کند و گاهی از آن می‌توان بارداری چند قلویی را نیز تشخیص داد.

آزمایش خون معمولاً برای زنانی مورداستفاده قرار می‌گیرد که تحت درمان‌های ناباروری قرار دارند و یا زمانی که پزشک تشخیص دهد که انجام چنین تستی ضرورت دارد. آزمایش خون حساس‌تر از آزمایش ادرار است زیرا می‌تواند سطوح بسیار کمی hCG را در خون تشخیص دهد. این بدان معناست که این روش پاسخ دقیق‌تری را در اوایل بارداری یعنی طی ۹ تا ۱۲ روز پس از لقاح ارائه می‌دهد در حالی‌که تست ادراری در همین زمان با خطای بیشتری مواجه است.

بهترین زمان برای آزمایش خون بارداری

جواب آزمایش خون بارداری معمولاً پس از چند ساعت آماده می‌شود. گاهی پزشکان آزمایش خون را چندین بار در طی بارداری تجویز می‌کنند تا سطوح hCG در مراحل مختلف بارداری چک شود. سطح hCG معمولاً در هفته‌های اول بارداری هر دو روز یک بار دو برابر می‌شود. اگر سطح هورمون با گذر زمان تغییر نکند، ممکن است نشان‌دهنده اختلال در بارداری باشد. سطوح بسیار بالای hCG ممکن است به معنی بارداری چند قلویی باشد.

بهترین زمان برای آزمایش خون بارداری

اگر فکر می‌کنید که باردار هستید بهتر است یک آزمایش بارداری انجام دهید تا از بارداری مطمئن شوید چراکه اگر باردار باشید، باید مراقبت‌های دوران حاملگی را شروع کنید. تست‌های بارداری خانگی در تشخیص زودهنگام بارداری متفاوت هستند. اغلب پس از ده روز از لقاح یک آزمایش خانگی مثبت می‌شود.

به یاد داشته باشید که اگر آزمایش زودتر انجام شود، حتی اگر باردار هم باشید ممکن است نتیجه منفی شود. اگر آزمایش منفی شد و اما باز هم پریود نشدید، آزمایش را دوباره تکرار کنید. بهترین زمان انجام آزمایش خون نیز یک هفته پس از لقاح است و چنانچه زودتر از این زمان برای انجام آزمایش اقدام کنید احتمال بروز جواب منفی کاذب قوت می‌گیرد.

بهترین زمان برای انجام تست ادراری بارداری

در صورت امکان از اولین ادرار صبحگاهی استفاده کنید. در این ساعت از روز مقدار hCG ادرار در بالاترین غلظت خود قرار دارد و نتیجه دقیق‌تری در تست به دست می‌آید. اگر تمایل دارید که در زمان دیگری از روز تست را انجام دهید باید سعی کنید قبل از تست حداقل چهار ساعت ادرار در مثانه باقی بماند تا غلظت هورمون به حد کافی برسد.

قبل از انجام تست بارداری زیاد مایعات ننوشید تا غلظت هورمون افت نکند. بسیاری از خانم‌ها تصور می‌کنند که مصرف مایعات بیشتر موجب افزایش حجم ادرار و درنتیجه جواب دقیق‌تر می‌شود که این موضوع اصلاً درست نیست و نتیجه عکس می‌دهد. هر چه hCG رقیق‌تر شود جواب منفی کاذب محتمل‌تر است. قبل از انجام تست، دستورالعمل‌های همراه با کیت را به‌طور کامل بخوانید و هر مرحله را دقیقاً اجرا کنید.

به گفته وب‌سایت my.clevelandclinic اکثر برندهای سازنده تست بارداری قابل‌اعتماد و دقیق هستند اگرچه میزان دقت و حساسیت کیت‌ها با هم تفاوت دارد به طوری‌که بعضی‌ها زودتر قادرند هورمون hCG را در خون تشخیص دهند در حالی‌که تعدادی نیز با گذر روزهای بیشتری از لقاح هورمون را شناسایی می‌کنند.

البته اگر پس از اولین پریود ازدست‌رفته تست انجام شود تقریباً تمام کیت‌ها با دقت بالایی جواب را مشخص می‌کنند چراکه در آن زمان غلظت هورمون بسیار بالاتر از روزهای اولیه پس از لقاح است.

تست بارداری مثبت

تست بارداری تنها پس از بارور شدن تخمک و انجام لانه گزینی در رحم مثبت می‌شود. چند روز پس از لانه گزینی مقادیر کافی هورمون hCG به جریان خون آزاد شده و سپس به ادرار راه پیدا می‌کند. تست بارداری از نوع بی بی چک که همان تست بارداری ادراری است معمولا تا زمان متوقف شدن پریود که حدود ۵ تا ۶ روز پس از لانه گزینی است، مثبت نمی‌شود. این در حالی است که آزمایش خون می‌تواند چند روز زودتر از آزمایش ادرار مثبت شود و بارداری را تشخیص دهد.

دقت تست‌های بارداری

همان‌طور که گفته شد انجام آزمایش خون بارداری یکی از دقیق‌ترین و مطمئن‌ترین راه‌ها برای تشخیص بارداری است. اما در مقابل، نتایج تست بارداری خانگی با شک و تردید همراه است و باعث عدم اطمینان خاطر می‌شوند. برای انجام بهتر و مطمئن‌تر تست‌های خانگی بارداری باید زمان و نحوه انجام تست بارداری و همچنین بعضی از تداخلات احتمالی آزمایش را بدانید.

مزایای استفاده از تست بارداری خانگی چیست؟

استفاده از تست بارداری خانگی فواید مختص به خود را دارد، ازجمله:

  • ارزان بودن تست
  • آسان بودن استفاده از تست
  • سرعت بالای مشخص شدن نتیجه

مزایای استفاده از تست بارداری خانگی چیست؟

 نتیجه مثبت با درصد خطای بسیار کمی بیانگر بارداری است، اما نتایج منفی با درصد خطای بالاتری همراه هستند به‌ویژه اگر در اوایل بارداری قرار داشته باشید. آزمایش خون معمولاً پرهزینه‌تر و زمان‌بر هستند و شاید بسیاری از خانم‌ها تمایلی به استفاده از آن نداشته باشند. البته با استفاده از حدمات آزمایش خون در منزل دیگر نیازی به مراجعه حضوری به آزمایشگاه ندارید.

آیا داروها بر نتیجه آزمایش بارداری تأثیر دارند؟

در بیشتر موارد، داروها تأثیری درنتیجه تست بارداری ندارند. دلیل اصلی منفی کاذب شدن آزمایش این است که زودتر از زمان توصیه‌شده اقدام به انجام آزمایش کرده‌اید و یا از بی‌بی چک به‌درستی استفاده نشده است و در به دست آمدن جواب منفی کاذب مؤثر بوده است. به همین دلیل هر کیت یک دستورالعمل مخصوص به خود را دارد و بایستی دقیقه تست را بر اساس آن انجام دهید. البته در بین داروها، قرص‌های تجویزشده برای درمان ناباروری می‌توانند باعث کسب نتایج مثبت کاذب شوند در چنین مواردی باید نتیجه آزمایش خود را به پزشک معالج اطلاع دهید.

منبع
my.clevelandclinicverywellfamilywebmdhealthline
homeca-doctors

مطالب بالا با تایید دکتر سیدحسن مرتضوی منتشر شده است.

تخصص پزشک: پزشک عمومی

فارغ‌التحصیل دانشگاه: دانشگاه علوم پزشکی اراک

شماره نظام پزشکی: 155058

مقالاتی که شاید برایتان جالب باشد

پرسش و پاسخ با پزشک هومکا

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا